Verhuizen en energie: overstappen, meterstanden en besparen

Op de dag dat je de sleutel krijgt van je nieuwe woning, neem je de meterstanden op. Dit is letterlijk het eerste wat je doet, nog voor je de eerste doos naar binnen draagt. Noteer de standen van de elektriciteitsmeter (normaal en dal, als je een dubbel tarief hebt), de gasmeter en de watermeter. Maak er een foto van met je telefoon, inclusief de datum. Stuur de meterstanden door naar je energieleverancier — de meeste hebben een app of online portal waar je ze kunt invoeren. Dit voorkomt dat je betaalt voor het verbruik van de vorige bewoner. Doe hetzelfde in je oude woning op de dag dat je de sleutel inlevert. Noteer de eindstanden en geef ze door aan je energieleverancier. De netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis) registreert bij een verhuizing automatisch een meterstandwissel, maar het is verstandig om zelf ook alles te documenteren. Bij een slimme meter worden de standen automatisch doorgegeven, maar check voor de zekerheid of de overdrachtsdatum klopt in je leveranciersportaal.

Bij een verhuizing kun je je huidige energiecontract meestal meenemen naar het nieuwe adres. Geef de verhuisdatum en beide adressen door en controleer of het voorschot bij de nieuwe woning past. Wil je overstappen, controleer dan eerst de contractvorm en einddatum. Een variabel of dynamisch contract en een afgelopen vast contract zijn doorgaans opzegbaar met maximaal ??n maand opzegtermijn. Bij een lopend vast contract kan de leverancier ook bij verhuizing een opzegvergoeding rekenen. Vraag vooraf om een indicatie en vergelijk daarna de totale jaarkosten, looptijd en voorwaarden van het nieuwe aanbod. De actuele berekeningsregels staan bij ACM ConsuWijzer.

Bij het afsluiten van een nieuw energiecontract kies je tussen drie tariefvormen. Een vast tarief betekent dat je energieprijs voor de hele looptijd vastligt (meestal 1 tot 3 jaar). Je weet precies wat je betaalt, ongeacht schommelingen op de energiemarkt. Dit geeft zekerheid, maar je profiteert niet als de prijzen dalen. In 2026 liggen vaste tarieven rond de 0,28 tot 0,35 euro per kWh elektriciteit en 1,20 tot 1,50 euro per m³ gas. Een variabel tarief verandert elke maand of elk kwartaal, afhankelijk van de marktprijs. Dit is goedkoper als de prijzen laag zijn, maar je loopt risico als ze stijgen. Variabele tarieven zijn in 2026 gemiddeld iets goedkoper dan vaste tarieven, maar dat kan veranderen. Een dynamisch tarief (via leveranciers als Tibber, EasyEnergy of Frank Energie) volgt de uurprijs op de energiemarkt. Je betaalt elk uur een andere prijs. Dit is interessant als je je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren (bijvoorbeeld de wasmachine draaien als de stroom goedkoop is). Met een slimme meter en een beetje discipline kun je 10 tot 20% besparen. Maar als je er niet actief mee bezig bent, merk je weinig verschil.

Een verhuizing is het perfecte moment om na te denken over verduurzaming. Niet alles hoeft meteen, maar sommige maatregelen kosten weinig en leveren direct op. Start met de basis: led-lampen in alle armaturen (besparing 50-80 euro per jaar), tochtstrips bij ramen en deuren (20 euro aan materiaal, tot 100 euro besparing per jaar), en een waterbesparende douchekop (15 euro, bespaart tot 150 euro per jaar op gas en water). De volgende stap: radiatorfolie achter de verwarmingselementen (10 euro per radiator, bespaart 3-5% op je gasrekening). Isolerende raamfolie als je enkel glas hebt (tijdelijke oplossing, maar effectief). En programmeer je thermostaat: 's nachts en als je weg bent 15 tot 16 graden, als je thuis bent 19 tot 20 graden. Grotere investeringen zoals zonnepanelen (4.000-8.000 euro, terugverdientijd 6-9 jaar), vloerisolatie (1.500-3.000 euro), of een warmtepomp (8.000-15.000 euro) zijn eerder voor koopwoningen. Huur je? Dan is de verhuurder verantwoordelijk voor isolatie en grotere verduurzamingsmaatregelen. Je kunt je verhuurder via de Huurcommissie verplichten om achterstallige isolatie aan te pakken.

Het energielabel van je woning geeft aan hoe energiezuinig het gebouw is, op een schaal van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig). Sinds 2015 is een energielabel verplicht bij verkoop en verhuur. Als huurder of koper kun je het label opvragen bij de EP-online database van de Rijksoverheid. Het energielabel is meer dan een letter op papier. Het verschil in energiekosten tussen een G-label en een A-label is enorm: een woning met label G verbruikt gemiddeld 3 tot 4 keer zo veel energie als een woning met label A. In euro's: het verschil kan oplopen tot 1.500 tot 2.500 euro per jaar aan energiekosten. Bij het zoeken naar een huurwoning is het energielabel dus een belangrijke factor. Een goedkopere kale huur met een slecht energielabel kan uiteindelijk duurder uitpakken dan een iets hogere huur met label A of B. Sinds 2024 mogen woningen met label E, F of G niet meer aan nieuwe huurders worden verhuurd zonder dat de verhuurder een verbeterplan heeft. Check het energielabel van je nieuwe woning en neem het mee in je totale kostenplaatje. Op /verhuiskosten-berekenen kun je een inschatting maken van je totale woonlasten inclusief energie.

De netbeheerder is het bedrijf dat eigenaar is van het energienet in jouw regio. In Nederland zijn er drie grote: Liander (Gelderland, Noord-Holland, Flevoland), Stedin (Zuid-Holland, Utrecht) en Enexis (Brabant, Limburg, Groningen, Drenthe, Overijssel). Je kunt niet kiezen bij welke netbeheerder je zit — dat hangt af van je adres. De netbeheerder is verantwoordelijk voor de aansluiting, de meter en het transport van energie. Je betaalt transportkosten via je energierekening (in 2026 circa 600 tot 800 euro per jaar voor een gemiddeld huishouden). Is de gasaansluiting in je nieuwe woning afgesloten? Dan kost heraansluiting 150 tot 300 euro en duurt het 5 tot 10 werkdagen. Aanvragen doe je bij de netbeheerder. Heb je nog geen slimme meter? De netbeheerder plaatst deze gratis op verzoek. Een slimme meter geeft je realtime inzicht in je verbruik en is noodzakelijk voor dynamische energiecontracten. Bij nieuwe aansluitingen wordt standaard een slimme meter geplaatst. In sommige woningen zit nog een ouderwetse Ferrarismeter (de draaiende schijf). Die werkt prima, maar je mist het voordeel van automatische meterstanddoorgave en realtime inzicht.

Als er tussen de vorige bewoner en jouw intrekdatum een periode van leegstand is, kan het voorkomen dat de energielevering wordt stopgezet. Dit gebeurt niet automatisch — de netbeheerder levert altijd stroom en gas, maar zonder contract betaal je de duurdere standaardtarieven. Zorg dat je contract ingaat op de dag dat je de sleutel krijgt. De meeste leveranciers kunnen een contract met terugwerkende kracht laten ingaan (tot 30 dagen terug), maar het is beter om het van tevoren te regelen. Bij nieuwbouw of na een ingrijpende verbouwing kan het zijn dat er helemaal geen energieaansluiting is. Een nieuwe aansluiting aanvragen bij de netbeheerder kost 500 tot 1.000 euro en duurt 4 tot 18 weken. Begin hier op tijd mee als je nieuwbouw koopt. Heb je in je nieuwe woning een prepaid-meter (komt voor bij sommige sociale huurwoningen)? Dan kun je deze laten omzetten naar een reguliere meter. Neem contact op met je netbeheerder — de omzetting is gratis maar duurt een paar weken. Ondertussen kun je de prepaid-meter opladen om stroom te hebben.