Verhuizen naar Frankrijk: wat moet je regelen?

Wat regel je in Nederland vóór vertrek

De Nederlandse kant van je emigratie bepaalt of je later gedoe krijgt met de Belastingdienst, je zorgverzekering of je DigiD. Begin hier minimaal drie maanden van tevoren mee.

Uitschrijven uit de BRP

Woon je in een jaar tijd langer dan 8 maanden buiten Nederland? Dan ben je verplicht je uit te schrijven uit de Basisregistratie Personen (BRP). Dat doe je bij je gemeente, vanaf 5 dagen vóór vertrek tot uiterlijk op de dag van vertrek. Verhuist niet je hele gezin mee, dan moet je in persoon langskomen.

Na uitschrijving kom je in de RNI (Registratie Niet-Ingezetenen). Je BSN blijft gewoon geldig en de Belastingdienst, SVB en je pensioenfonds worden automatisch geïnformeerd. Twee praktische tips: geef je Franse adres door zodra je het weet, en vraag bij de uitschrijving direct een internationaal bewijs van uitschrijving. Franse instanties — zoals de CPAM voor je zorgdossier — vragen daar regelmatig om.

Contracten en abonnementen opzeggen

Energie, internet, water, verzekeringen, sportschool, kranten en streamingdiensten met Nederlandse betaalgegevens: alles moet opgezegd of omgezet. Bij emigratie geldt voor veel contracten een wettelijke opzegtermijn van één maand. Gebruik onze pagina wat opzeggen bij verhuizing als complete opzeglijst, zodat je niets vergeet en geen maanden doorbetaalt voor een sportschool waar je honderden kilometers vandaan woont.

Zorgverzekering: pas op het "zorggat"

Dit is bij Frankrijk de grootste valkuil. Je Nederlandse basisverzekering eindigt op je emigratiedatum — je bent dan niet langer verzekeringsplichtig. Maar je kunt je pas ná 3 maanden stabiel verblijf bij de Franse PUMA-regeling aanmelden, en de afhandeling duurt daarna nog weken tot maanden. Tussen het stoppen van je Nederlandse polis en je werkende Franse dekking zit zo een gat van 3 tot 9 maanden.

Dek dat gat af met een tijdelijke internationale zorgverzekering die je kunt opzeggen zodra je Franse dekking rond is. Ontvang je AOW of pensioen, dan loopt je dekking via een ander spoor (S1 via het CAK) — dat lees je verderop bij wat je in Frankrijk regelt. Vraag in elk geval vóór vertrek een EHIC (Europese zorgpas) aan voor de overgangsperiode.

DigiD behouden

Je DigiD blijft werken na emigratie, maar nieuw aanvragen vanuit het buitenland is omslachtig: dat kan alleen via een balie in het buitenland of tijdens een bezoek aan Nederland. Controleer daarom vóór vertrek dat de DigiD-app op je telefoon werkt, je wachtwoord klopt en je een actueel e-mailadres hebt gekoppeld. Je hebt DigiD nodig voor je belastingaangifte, de SVB en Mijn pensioenoverzicht — ook vanuit Frankrijk.

Check tot slot de geldigheid van je paspoort. Verlengen kan vanuit Frankrijk bij de ambassade in Parijs of via een grensgemeente tijdens een bezoek aan Nederland, maar dat kost tijd en reiskosten. Vijf jaar of langer geldig bij vertrek is comfortabel. Meer algemene voorbereiding vind je op verhuizen naar het buitenland.

Wat regel je in Frankrijk

Goed nieuws vooraf: Frankrijk kent geen bevolkingsregister zoals de Nederlandse BRP. Er is dus geen verplichte gemeentelijke inschrijving zoals het empadronamiento in Spanje, en als EU-burger heb je geen titre de séjour (verblijfsvergunning) nodig. Dat klinkt simpel, maar het keerzijde is dat je ook geen handig "inschrijfbewijs" krijgt waarmee je alles regelt. Je bouwt je administratie op met losse documenten: een huurcontract of koopakte, energierekeningen op je naam (je belangrijkste woonbewijs) en een Franse bankrekening.

Carte vitale en de PUMA-regeling

De carte vitale is de Franse zorgpas. Sinds de invoering van de PUMA (Protection Universelle Maladie) heeft iedereen die stabiel en legaal in Frankrijk woont recht op zorg. De voorwaarde: je moet aantonen dat je er minimaal 3 maanden onafgebroken woont. Pas daarna dien je een dossier in bij je lokale CPAM (Caisse Primaire d'Assurance Maladie) met het formulier Cerfa 15763, een woonbewijs en je uittreksel uit de BRP. Na goedkeuring krijg je eerst een voorlopige attestation en daarna binnen 15-30 dagen de fysieke carte vitale.

Belangrijk om te weten: de Franse basiszorg (assurance maladie) vergoedt vaak maar 70% van de kosten. De overige 30% dek je af met een aanvullende mutuelle — reken op €40-150 per maand per persoon, afhankelijk van leeftijd en dekking. Vrijwel iedere Fransman heeft zo'n mutuelle; voor Nederlanders is het in de praktijk geen luxe maar noodzaak.

Zorg via S1 voor AOW'ers en gepensioneerden

Ontvang je AOW of een Nederlands pensioen en werk je niet meer? Dan loopt je zorg niet via PUMA maar via de verdragsregeling. Je vraagt bij het CAK een S1-formulier aan (behandeltijd maximaal 4 weken) en registreert dat bij de Franse CPAM. Je krijgt dan een carte vitale op kosten van Nederland en betaalt een inkomensafhankelijke verdragsbijdrage, die meestal automatisch op je AOW of pensioen wordt ingehouden. Regel het S1-formulier vóór vertrek, dan voorkom je het zorggat.

Bankrekening openen

Voor huur, energiecontracten, je mutuelle en automatische incasso's wordt vrijwel altijd een Franse IBAN gevraagd. Openen kan bij banken als Crédit Agricole, BNP Paribas, Société Générale of La Banque Postale met je paspoort en een woonbewijs (een énergie-rekening op je naam werkt het best). Franse banken rekenen vaak een tenue de compte: €2-10 per maand aan beheerkosten. Online alternatieven zonder vaste kosten bestaan ook, maar werken niet bij elke verhuurder of instantie.

Energie (EDF) en internet

Stroom regel je bij EDF (de voormalige staatsmonopolist) of een alternatieve leverancier zoals TotalEnergies of Engie. Op het platteland verwarmen veel huizen met gas in tanks (citerne) of met hout — check dit vóór je een huis huurt of koopt, want het scheelt enorm in de maandlasten. Internet loopt via Orange, SFR, Free of Bouygues. Let op: in landelijke gebieden is glasvezel (fibre) lang niet overal beschikbaar; vraag vóór je tekent welke snelheid op het adres echt haalbaar is. Een énergie-rekening op je naam is meteen je belangrijkste woonbewijs voor de carte vitale en de bank.

Wat kost verhuizen naar Frankrijk?

De grootste kostenpost is het transport van je inboedel. Frankrijk ligt dichtbij — de Randstad-Parijs is zo'n 500 kilometer, de Côte d'Azur ongeveer 1.100 — en is door het goede wegennet een geliefde groupage-bestemming. De prijs hangt vooral af van het volume en de keuze tussen groupage (je spullen delen een verhuiswagen met andere verhuizingen) en een dedicated truck (een wagen exclusief voor jou). Groupage is flink goedkoper, maar je bent afhankelijk van de planning van het verhuisbedrijf: reken op 5-7 dagen levertijd in plaats van 2-4 dagen.

Bovenop het transport komen kosten die mensen vaak vergeten: in- en uitpakservice (€500-1.500), transportverzekering (circa 1-2% van de inboedelwaarde), demontage van meubels, en in Franse dorpen met smalle straatjes soms een verhuislift of een parkeerontheffing (arrêté de stationnement) die je vooraf bij de mairie aanvraagt. Wil je besparen? Verkoop grote meubels in Nederland en koop ze in Frankrijk opnieuw — transport per m³ is duur en op Franse rommelmarkten (vide-greniers) en bij depot-vente vind je voor weinig degelijke meubels.

AOW, pensioen en belasting

AOW: gaat volledig mee

Goed nieuws voor gepensioneerden: je AOW ontvang je in Frankrijk volledig. Het woonlandbeginsel — dat uitkeringen verlaagt in landen met lagere kosten van levensonderhoud — geldt binnen de EU niet voor de AOW. Geef je verhuizing door aan de SVB en je AOW wordt gewoon op je rekening gestort, desgewenst op een Franse rekening.

Twee kanttekeningen. Eén: toeslagen stoppen wel. Zorgtoeslag en huurtoeslag vervallen bij emigratie, en de AIO-aanvulling (voor wie geen volledige AOW heeft opgebouwd) ben je kwijt — daarvoor moet je in Nederland wonen. Twee: emigreer je vóór je AOW-leeftijd, dan stopt je AOW-opbouw. Elk jaar buiten Nederland kost je 2% AOW. Wie op zijn 55e vertrekt, mist zo ongeveer 24% van de volledige AOW. Vrijwillig bijverzekeren bij de SVB kan, maar alleen als je dat binnen een jaar na vertrek regelt.

Fiscaal resident in Frankrijk

Verleg je je hoofdverblijf naar Frankrijk, dan ben je daar fiscaal resident en doe je aangifte over je wereldinkomen bij de Franse fiscus. Frankrijk kijkt daarbij naar waar je "centrum van levensbelangen" ligt: je woning, je gezin, waar je het grootste deel van het jaar verblijft. De Franse aangifte over een belastingjaar doe je het jaar erop, in het voorjaar (de aangifte over 2025 dien je in 2026 in). Heb je nog Frans inkomen maar woon je niet in Frankrijk, dan doe je aangifte als niet-resident bij de speciale dienst voor niet-ingezetenen (SIPNR) in Noisy-le-Grand.

Belastingverdrag: wie heft over je pensioen?

Hier zit een belangrijk verschil met bijvoorbeeld Spanje. Onder het belastingverdrag tussen Nederland en Frankrijk worden AOW en de meeste particuliere pensioenen voor Franse residenten in principe belast in Frankrijk, je woonland. Om te voorkomen dat Nederland tóch loonheffing inhoudt, vraag je bij de Franse fiscus een woonplaatsverklaring (attestation de résidence fiscale) aan en lever je die in bij de Nederlandse Belastingdienst. Uitzondering: overheidspensioenen (zoals ABP-pensioen uit een ambtelijke functie) blijven in Nederland belast. Frankrijk kent bovendien geen apart vlaktarief: de impôt sur le revenu is progressief en je betaalt daarnaast sociale heffingen.

Omdat de behandeling van pensioen, lijfrente en vermogen in de Franse aangifte snel ingewikkeld wordt — denk aan het quotient familial, de aftrekposten en de samenloop met de Nederlandse aangifte — loont een eenmalig advies van een fiscalist met Frankrijk-ervaring (€300-800) zich voor de meeste emigranten ruimschoots terug.

Woonlasten: taxe foncière en taxe d'habitation

Koop je een huis, dan betaal je als eigenaar elk jaar de taxe foncière (een soort OZB). De taxe d'habitation (woongebruikersbelasting) is sinds 2023 afgeschaft voor je hoofdverblijf, maar geldt nog wél voor tweede woningen en leegstaande panden. Iedere eigenaar moet jaarlijks via zijn account op impots.gouv.fr de status van de woning doorgeven (hoofdverblijf, tweede woning, verhuur of leegstand). Heb je een Frans huis als tweede woning naast je Nederlandse woning, dan betaal je dus beide belastingen. Reken voor een gemiddelde gezinswoning op enkele honderden tot ruim €1.000 taxe foncière per jaar, sterk afhankelijk van gemeente en woningwaarde.

Nadelen en valkuilen: het eerlijke verhaal

Een flink deel van de Nederlandse emigranten keert binnen enkele jaren terug. Niet omdat Frankrijk tegenvalt, maar omdat de verwachtingen niet klopten. De grootste valkuilen op een rij:

• De paperasse is berucht. De Franse administratie staat niet voor niets bekend om haar bureaucratie. Voor elk loket heb je een ander document nodig, brieven gaan nog vaak per post, en een ontbrekend papier betekent helemaal opnieuw beginnen. Reken op maanden voordat carte vitale, bank en belastingdienst alles op orde hebben — en bewaar elk document in een goed geordende map.
• Frans is écht nodig. Anders dan aan de Spaanse kust red je je in Frankrijk zelden met Engels. Bij de CPAM, de prefectuur, de bank en de notaris is Frans de norm, en ambtenaren schakelen zelden over. Zonder redelijk Frans blijf je afhankelijk van anderen voor elke regeling. Begin minimaal een half jaar voor vertrek met lessen.
• Het zorggat kan je duur komen te staan. Drie maanden wachten op toegang tot PUMA en daarna nog weken op je carte vitale: zonder tijdelijke verzekering loop je een reëel risico op een onverzekerde periode. Een enkel ziekenhuisbezoek kost dan zomaar duizenden euro's.
• Een Frans huis is vaak een project. Veel landelijke woningen hebben enkel glas, een oude verwarming op stookolie of hout, en een fosse septique (septic tank) in plaats van riolering. Charmant, maar de stookkosten en onderhoud vallen tegen. Laat vóór aankoop een diagnostic uitvoeren en begroot ruim voor renovatie.
• Terugkeer-spijt is duur. Wie zijn Nederlandse huis verkoopt en na twee jaar terug wil, komt op een overspannen woningmarkt zonder inschrijfduur terug. Overweeg je eerste jaar te huren in Frankrijk en je Nederlandse woning (tijdelijk) te verhuren in plaats van te verkopen — dan houd je een terugweg open.
• Afstand tot familie weegt zwaarder dan gedacht. Frankrijk is dichtbij, maar 1.000 kilometer is nog steeds een dagreis. Kleinkinderen zien opgroeien via videobellen is iets anders dan op zondag langsfietsen. Dit is in de praktijk een van de meest genoemde redenen voor terugkeer.

Geen van deze punten hoeft je tegen te houden — maar wie ze vooraf kent, emigreert met een plan B en blijft langer gelukkig in Frankrijk.

Checklist: verhuizen naar Frankrijk met timing

Wil je niets vergeten? Onze algemene checklist verhuizen dekt alle standaard verhuistaken; de punten hierboven komen daar bij een emigratie bovenop. Twijfel je nog tussen landen? Vergelijk deze gids met verhuizen naar Spanje.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• [1]Rijksoverheid — Uitkering meenemen naar het buitenland
• [2]SVB — Emigratie met AOW
• [3]CAK — Wonen in het buitenland met pensioen of uitkering
• [4]NederlandWereldwijd — Uitschrijven uit de BRP
• [5]Service-Public.fr — Protection universelle maladie (PUMa)