Verhuizen naar Nederland: checklist voor nieuwkomers
Welkom in Nederland. Misschien kom je voor werk, studie, je partner of een frisse start. De Nederlandse bureaucratie is op zich logisch, maar werkt anders dan in veel andere landen: bijna alles draait om je BSN en je inschrijving bij de gemeente. Schrijf je je eenmaal in, dan vallen de rest van de stukjes vrij snel op hun plek. Deze gids loopt stap voor stap door wat je in je eerste maand regelt, in welke volgorde, en wat je vooraf al kunt voorbereiden.
Inschrijven bij de gemeente en je BSN
Dit is je allereerste en belangrijkste stap. Blijf je langer dan 4 maanden in Nederland, dan schrijf je je binnen 5 dagen na aankomst in bij de gemeente waar je woont. Dat gebeurt in de Basisregistratie Personen (BRP). Bij die inschrijving krijg je je BSN (burgerservicenummer) — je sleutel tot vrijwel alles in Nederland.
Maak vooraf een afspraak. In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag lopen de wachttijden op tot 2-6 weken, in kleinere gemeentes 1-2 weken. Een aantal grote steden heeft een Expatcenter met een snellere procedure. Plan je afspraak dus meteen als je je verhuisdatum kent.
Wat neem je mee?
- Geldig paspoort of EU-identiteitskaart
- Een gelegaliseerde geboorteakte (met apostille als je land bij het Apostilleverdrag hoort), vaak vertaald door een beëdigd vertaler
- Bij gehuwd: een gelegaliseerde huwelijksakte
- Bewijs van je adres: een huurcontract met handtekening van de verhuurder, een eigendomsakte, of een toestemmingsformulier van de bewoner bij wie je tijdelijk woont
- Kom je van buiten de EU: je MVV-sticker of verblijfsvergunning
Begin op tijd met legalisatie en vertaling. Een gelegaliseerd uittreksel ophalen duurt in sommige landen 4-8 weken. Een beëdigde vertaling kost €60-120 per document. Regel dit dus 2-3 maanden voor je vertrek.
De afspraak zelf duurt 30-45 minuten. Je krijgt een uittreksel BRP mee met je BSN erop. Daarmee kun je daarna DigiD aanvragen, een bankrekening openen, een zorgverzekering afsluiten en je loon belastingvrij ontvangen. Geef je adreswijziging trouwens ook door als je later binnen Nederland verhuist — dat doe je via verhuizing doorgeven of rechtstreeks bij de gemeente.
Zorgverzekering: verplicht en met deadline
Let op, dit is de stap die nieuwkomers het vaakst vergeten. Iedereen die in Nederland woont en werkt, is verplicht om binnen 4 maanden na BRP-inschrijving een Nederlandse basisverzekering af te sluiten. Doe je dat niet, dan krijg je eerst een waarschuwing van het CAK en daarna een boete van €529,74 (2026). Na twee boetes word je verplicht ingeschreven bij een verzekeraar en houdt het CAK 12 maanden lang premie in op je inkomen. Een buitenlandse polis telt hier niet mee.
Hoe het werkt:
- Iedereen krijgt dezelfde wettelijke basisverzekering (huisarts, ziekenhuis, medicatie)
- Daarbovenop kies je optioneel aanvullende dekking (tandarts, fysio): €15-50 extra per maand
- Het verplicht eigen risico is €385 per jaar: de eerste €385 aan zorgkosten betaal je zelf
- De maandpremie voor de basis ligt in 2026 tussen €142 en €185
- Verdien je minder dan ongeveer €38.000, dan heb je recht op zorgtoeslag van €100-130 per maand
Voor een gemiddelde 30-jarige verschilt de basispremie tussen verzekeraars maar zo'n €15 per maand. Kies dus op service en aanvullende dekking, niet alleen op prijs. Bekende verzekeraars zijn Zilveren Kruis, VGZ, Univé, CZ en Menzis. Vergelijk je polis, net zoals je dat met andere verzekeringen en abonnementen doet als je net alles nieuw opnieuw moet regelen.
Vergeet ook niet je in te schrijven bij een huisarts in je buurt. Goede praktijken hebben wachtlijsten, dus regel dit vroeg. Meld bij je verzekeraar dat je nieuw bent in Nederland; je krijgt dan dekking met terugwerkende kracht tot je BRP-datum.
DigiD, bankrekening en de basis
DigiD is je digitale overheidsidentiteit. Vrijwel elke overheidsdienst, zorgverzekeraar en de Belastingdienst werken ermee. Zonder DigiD doe je in Nederland online vrijwel niets. Vraag het aan via digid.nl zodra je je BSN hebt. Je hebt nodig: je BSN, je Nederlandse adres en een telefoonnummer. Je krijgt eerst een activatiecode per post (binnen 5 werkdagen). Download daarna meteen de DigiD-app; die is veiliger en sneller dan de sms-route.
DigiD heb je nodig voor je belastingaangifte, het aanvragen van toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag), inloggen bij de gemeente, je zorgverzekeraar en je huisarts, en voor het doorgeven van een verhuizing.
Bankrekening: open er direct na je BSN één. Zonder Nederlandse rekening krijg je je loon niet netjes gestort en kun je vrijwel geen abonnementen op je naam afsluiten. Banken met een Engelstalige interface en goede service voor nieuwkomers zijn ABN AMRO, ING en bunq (volledig digitaal, snel te openen). Je hebt meestal nodig: je paspoort, je BSN, je Nederlandse adres en soms een arbeidscontract.
OV en reizen: in Nederland reis je in het openbaar vervoer met OVpay — je checkt simpelweg in en uit met je betaalpas of telefoon, zonder los reisproduct. Een losse OV-chipkaart kan nog steeds, maar OVpay is voor nieuwkomers het makkelijkst. Reis je vaak met de trein, kijk dan naar een NS-abonnement; losse kaartjes zijn relatief duur.
Voor expats: 30%-regeling, verblijfsvergunning, inburgering
EU, EER of Zwitserland? Dan geldt vrij verkeer. Je hebt geen visum of werkvergunning nodig, mag vanaf dag één werken en hoeft alleen je BRP-inschrijving te regelen. Inburgering is voor jou niet verplicht (al kan een taalcursus enorm helpen).
Van buiten de EU? Dan heb je een verblijfsvergunning nodig. Voor de meeste mensen loopt dit via de werkgever (kennismigrantenregeling, intra-corporate transfer) of via een onderwijsinstelling. Je krijgt een MVV (machtiging tot voorlopig verblijf) om Nederland in te reizen en daarna je verblijfsvergunning na BRP-inschrijving. Begin minimaal 3 maanden voor vertrek bij de IND. Voor veel niet-EU-nieuwkomers geldt bovendien een inburgeringsplicht: je leert binnen een bepaalde termijn Nederlands en doet examen over de samenleving. Je gemeente of DUO informeert je hierover na inschrijving.
De 30%-regeling (expatregeling). Word je als kennismigrant aangetrokken, dan kan je werkgever maximaal 30% van je salaris belastingvrij uitbetalen, voor maximaal 5 jaar. Stand 2026:
- In 2026 blijft het percentage 30%, met een salarisnorm van €46.107 (jonger dan 30 met mastergraad: €35.048)
- De eerder geplande afbouw naar 20% en 10% is geannuleerd
- Voor nieuwe werknemers die vanaf 2027 instromen daalt het naar 27%, met een hogere norm van €50.436 (jongeren met master: €38.388)
- Werknemers die de regeling al hadden vóór 31 december 2023 houden de oude voorwaarden voor de volledige looptijd van hun beschikking
Je werkgever vraagt de regeling aan bij de Belastingdienst. Het eerste belastingjaar is voor migranten vaak complex (een zogeheten M-formulier). Een expat-belastingadviseur rekent meestal €200-500 voor een eerste aangifte; dat kan zich snel terugverdienen.
Energie en internet afsluiten op je nieuwe adres
Als nieuwkomer sluit je alles vers af. Er loopt geen contract op je naam over zoals bij een binnenlandse verhuizing, dus je kiest energie en internet helemaal opnieuw. Dat is meteen je kans om scherp te kiezen in plaats van bij een standaardtarief te blijven hangen.
Energie: bij stroom en gas kies je tussen een vast tarief (zekerheid over je maandbedrag) en een variabel tarief (flexibeler, maar het bedrag beweegt mee met de markt). Lees bij intrek de meterstanden af, of noteer de stand van de slimme meter, en geef die door aan je leverancier. Vergelijk leveranciers op tarief, contractduur en eventuele cashback voordat je tekent.
Internet: kies een abonnement dat past bij je verbruik. Werk je veel thuis of stream je veel, dan loont een snellere verbinding. Houd er rekening mee dat het activeren van een aansluiting vaak 1-2 weken duurt; regel dit dus in je eerste week. Je hebt meestal je BSN, je Nederlandse bankrekening en je adres nodig.
Sluit energie en internet aan op je nieuwe adres
Als nieuwkomer kies je alles vers. Vergelijk energie- en internetaanbieders op prijs en contractduur en sluit direct af op je nieuwe adres.
* We ontvangen een kleine vergoeding als je via onze link overstapt. Dit kost jou niks extra.
Een woning vinden in Nederland
Wees eerlijk: de Nederlandse huurmarkt is krap, vooral in de Randstad. Reken op concurrentie, snelle beslissingen en stevige eisen. Zonder geregistreerd adres kun je je niet inschrijven, dus regel je woning het liefst vóór je vertrekt of zorg dat je in week één een tijdelijk adres hebt.
Waar je op moet rekenen bij huren:
- Borg van 1-3 maanden huur is normaal
- Inkomenseis van 3-4 keer de maandhuur is standaard
- Makelaarscourtage voor huurders is sinds 2023 verboden — vraagt een makelaar er toch om, meld het bij de ACM
De grootste platforms zijn Pararius en Funda. Voor nieuwkomers bestaan gespecialiseerde expat-makelaars en short-stay aanbieders; die zijn duurder maar wel inschrijfbaar bij de gemeente — handig om je eerste maanden te overbruggen. Een hotel is meestal niet inschrijfbaar.
Verhuis je later binnen Nederland, dan helpt onze verhuischecklist je op weg. En vertrek je ooit weer? Bekijk dan de omgekeerde route: verhuizen naar het buitenland.
Checklist: je eerste 30 dagen in Nederland
- ✓Dag 1-5: afspraak maken én inschrijven bij de gemeente (BRP) — je krijgt je BSN
- ✓Week 1: DigiD aanvragen via digid.nl (activatiecode komt per post)
- ✓Week 1: Nederlandse bankrekening openen (ABN AMRO, ING of bunq)
- ✓Week 1: energie en internet afsluiten op je nieuwe adres, meterstanden noteren
- ✓Week 1-2: inschrijven bij een huisarts in je buurt
- ✓Week 2-4: zorgverzekering afsluiten (verplicht binnen 4 maanden, regel het meteen)
- ✓Week 2-4: zorgtoeslag aanvragen als je inkomen onder ~€38.000 ligt
- ✓Maand 1: 30%-regeling laten aanvragen door je werkgever (indien van toepassing)
- ✓Maand 1: OVpay regelen, mobiel abonnement, inboedel- en aansprakelijkheidsverzekering
- ✓Niet-EU: inburgeringstraject checken bij gemeente of DUO
Veelgestelde vragen
Hoe snel moet ik me inschrijven bij de gemeente?
Blijf je langer dan 4 maanden in Nederland, dan schrijf je je binnen 5 dagen na aankomst in bij de gemeente waar je woont. Je maakt vooraf een afspraak. In grote steden als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag lopen de wachttijden op tot 2-6 weken, dus plan je afspraak meteen als je je verhuisdatum kent. Bij de inschrijving krijg je je BSN.
Wanneer krijg ik mijn BSN?
Je BSN (burgerservicenummer) krijg je direct bij je inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP), meestal de dag zelf. Je krijgt een uittreksel mee waar het nummer op staat. In systemen van banken en zorgverzekeraars is het nummer doorgaans binnen 1-3 werkdagen actief. Zonder BSN kun je vrijwel niets regelen: geen bankrekening, geen zorgverzekering, geen DigiD.
Is een Nederlandse zorgverzekering echt verplicht?
Ja. Iedereen die in Nederland woont en werkt, moet binnen 4 maanden na inschrijving in de BRP een Nederlandse basisverzekering afsluiten. Sluit je niets af, dan krijg je een waarschuwing van het CAK en daarna een boete van €529,74 (2026). Na twee boetes schrijft het CAK je verplicht in bij een verzekeraar en houdt 12 maanden lang premie in op je inkomen. Een buitenlandse polis telt niet mee.
Wat kost een zorgverzekering in 2026?
De maandpremie voor de basisverzekering ligt in 2026 tussen €142 en €185. Daarbovenop komt het verplicht eigen risico van €385 per jaar: de eerste €385 aan zorgkosten betaal je zelf. Verdien je minder dan ongeveer €38.000, dan heb je recht op zorgtoeslag van zo’n €100-130 per maand. Aanvullende dekking (tandarts, fysio) kost €15-50 extra per maand.
Heb ik als EU-burger een verblijfsvergunning nodig?
Nee. Kom je uit een EU-land, de EER of Zwitserland, dan geldt vrij verkeer: je hebt geen visum of werkvergunning nodig en mag vanaf dag één werken. Je schrijft je gewoon in bij de gemeente. Kom je van buiten de EU, dan heb je wel een verblijfsvergunning nodig, vaak via je werkgever (kennismigrant) of onderwijsinstelling. Begin daar minimaal 3 maanden voor vertrek mee bij de IND.
Hoe werkt de 30%-regeling (expatregeling) in 2026?
Met de 30%-regeling betaalt je werkgever maximaal 30% van je salaris belastingvrij uit, voor maximaal 5 jaar. In 2026 blijft het percentage 30% met een salarisnorm van €46.107 (jonger dan 30 met master: €35.048). De eerder geplande afbouw naar 20% en 10% is geannuleerd. Wel daalt het percentage naar 27% voor nieuwe werknemers die vanaf 2027 instromen, met een hogere norm van €50.436. Je werkgever vraagt de regeling aan bij de Belastingdienst.
Kan ik me inschrijven zonder vast adres?
Nee, een Nederlands woonadres is verplicht voor inschrijving. Oplossingen: een short-stay appartement (duur maar inschrijfbaar), inschrijven bij vrienden of familie met hun schriftelijke toestemming, of een expat-faciliteit. Een hotel is meestal niet inschrijfbaar. Regel je woning daarom het liefst vóór je vertrekt, of zorg dat je in week één een adres hebt waar je je kunt inschrijven.
Hoe sluit ik energie en internet af op mijn nieuwe adres?
Als nieuwkomer sluit je alles vers af: er loopt geen contract op je naam over. Vergelijk energieleveranciers op prijs en contractduur (vast tarief geeft zekerheid, variabel is flexibel) en kies een internetabonnement dat past bij je verbruik. Je hebt meestal je BSN, een Nederlandse bankrekening en je adres nodig. Regel dit in je eerste week, want levering activeren duurt vaak 1-2 weken.
Welkom in Nederland: BSN eerst, de rest volgt vanzelf
De eerste maand voelt overweldigend, en dat is normaal. Onthoud de volgorde: eerst inschrijven bij de gemeente en je BSN, daarna DigiD en een bankrekening, en binnen 4 maanden je zorgverzekering (vergeet die deadline niet, de boete loopt op tot €529,74). Werken die basisstappen eenmaal, dan gaat de rest vrijwel vanzelf.
Sluit als nieuwkomer je energie en internet vers af op je nieuwe adres en vergelijk meteen op prijs en contractduur. Kom je als expat via een werkgever, laat dan de 30%-regeling aanvragen: in 2026 blijft die 30%. Geef jezelf zes maanden om te wennen aan de directheid, het fietsen en het weer. Met een verhuisplan houd je alle deadlines op één plek bij.
Bronnen
Wij zijn een team van verhuisexperts dat zelf meerdere verhuizingen achter de rug heeft. We combineren praktijkervaring met grondig onderzoek om je de beste tips te geven.
Maak je gratis verhuisplan
In 2 minuten een persoonlijk plan met alle taken en deadlines.
Start je verhuisplan